Polatlı Su Sondajı ve Tarımsal Sulama Kuyuları

Polatlı Ovasının Jeolojisi

Polatlı'nın tarım alanlarının önemli bölümü, Sakarya Nehri ve kollarının oluşturduğu ova ve vadi düzlükleri ile bunları çevreleyen daha yaşlı çökel birimler üzerindedir. Bu, sondaj açısından iki farklı ortam demektir.

Nehir ve Dere Yatakları: Alüvyon Akiferler

Sakarya ve kollarına yakın kesimlerde, akarsuların biriktirdiği kum-çakıl-silt ardalanması sığ ve genellikle verimli akiferler oluşturur. Bu alanlarda su tablası yüzeye yakındır, kuyular görece sığ derinlikte iyi debi verebilir. Ancak alüvyonun içindeki kil bantları su vermez; geçirimli çakıl-kum zonlarını doğru yakalamak ve filtreyi oraya yerleştirmek verimi belirler. Nehir yatağına yakın kuyularda su seviyesi nehrin rejimiyle birlikte dalgalanır; kurak yıllarda seviye düşer.

Ova İçi ve Kenarları: Neojen Çökeller

Nehirden uzaklaşıp ovanın iç kesimlerine ve kenarlarındaki hafif yükseltilere çıkıldıkça, alüvyonun altında ya da yerinde kil, marn, kireçtaşı, kumtaşı ve çakıltaşından oluşan daha yaşlı çökel birimler görülür. Bu istifin içinde su, geçirimli kumtaşı-çakıltaşı seviyelerinde ve kireçtaşının çatlaklı-erimeli kesimlerinde bulunur. Kuyular alüvyona göre daha derindir; verim, hangi seviyenin kesildiğine bağlı olarak değişir. Kalın kil ve marn seviyeleri hem delgi süresini uzatır hem de su vermez. Bu alanlarda rezistivite ölçümü, geçirimli seviyelerin derinliğini sondajdan önce göstererek hem derinlik tahminini hem de kuru kuyu riskini belirler.

Tarımsal Sulama Kuyusu Konut Kuyusundan Nasıl Farklıdır?

Konut kuyusunda debi ihtiyacı küçüktür ve kuyunun verebileceği su hemen her zaman yeterlidir. Sulama kuyusunda ise ihtiyaç büyüktür, mevsimseldir ve sezonun belirli haftalarında zirve yapar. Bu yüzden sulama kuyusu üç ayrı hesabın kesişiminde planlanır:

Sulama ihtiyacı: Bitkinin sezon boyunca ve özellikle kritik dönemde ihtiyaç duyduğu su miktarı, sulanacak alanla çarpılır; sulama yönteminin (salma, yağmurlama, damla) verimi hesaba katılır. Kuyunun sürdürülebilir debisi: Pompaj testiyle belirlenir; kuyudan sürekli çekilebilecek ve dinamik seviyeyi dengede tutan debidir. Pompa ve hat kapasitesi: Kuyudan tarlaya kadar suyun taşınacağı yükseklik, basınç ve mesafe pompayı ve enerji ihtiyacını belirler. Bu üçü tutarlı değilse ya sulama yetmez ya pompa yanar ya da fatura üretimi yer. Pompa hesabının ayrıntısı için dalgıç pompa nasıl seçilir yazımıza bakabilirsiniz.

Tek Büyük Kuyu mu, Depo ile Zamana Yayılmış Çekim mi?

Sahada sık gördüğümüz bir hata, sulama zirvesindeki anlık ihtiyacı doğrudan kuyudan karşılamaya çalışmaktır. Kuyu bu debiyi vermiyorsa büyük pompa takılır, dinamik seviye pompanın altına iner, sistem kesik kesik çalışır. Doğru yaklaşım, kuyunun sürdürülebilir debisini gün boyu ya da gece boyu bir havuz veya depoya çekip sulamayı depodan yüksek debiyle yapmaktır. Bu, hem kuyuyu korur hem daha küçük pompayla daha düşük enerji maliyeti sağlar. Havuz ve depo yatırımı, yetersiz kuyunun yanına ikinci kuyu açmaktan çoğu zaman daha ekonomiktir.

Su Kalitesi: Sulama Suyunun Görünmeyen Riski

Ova kuyularında su bol olabilir ama sulamaya uygun olmayabilir. Kil ve marn içeren çökellerden gelen su, bazen tuzluluk ve sodyum açısından sulama için sınırda ya da uygunsuzdur. Böyle suyla yıllarca sulanan toprak, yapısını kaybeder ve verim düşer; bu zarar geri döndürülmesi zor bir zarardır. Kuyu açıldıktan sonra suyun sulama uygunluğu için analiz yaptırmak, özellikle Neojen çökel kuyularında atlanmaması gereken bir adımdır. Hangi testlerin yaptırılacağını kuyu suyu analizi yazımızda anlattık.

Ruhsat, Tahsis ve Çiftçi Destekleri

Polatlı'da her sulama kuyusu DSİ'den alınan Yeraltısuyu Arama Belgesi ile açılır ve pompaj testinden sonra Kullanma Belgesi ile tamamlanır. Yoğun tarımsal çekimin olduğu havzalarda DSİ, yeni tahsisi sınırlayabilir ya da belirli debiyle sınırlı belge verebilir; bu yüzden yatırım kararından önce parselin bulunduğu havzanın durumunu öğrenmek şarttır. Belgeli kuyu aynı zamanda tarımsal sulama elektrik aboneliği, tarımsal destek ve hibe başvuruları için ön koşuldur; belgesiz kuyu bu kapılardan hiçbirini açmaz. Ruhsat sürecinin adımlarını su kuyusu izni nasıl alınır yazımızda topladık. Sulama sistemleri ve enerji yatırımları için dönem dönem açıklanan destek programlarının güncel kapsamını ilgili tarım ve kırsal kalkınma birimlerinden teyit etmek gerekir; koşullar ve oranlar değiştiği için burada rakam vermiyoruz.

Polatlı'da Sürecimiz

Keşifte parseli, sulanacak alanı ve mevcut sulama planını birlikte değerlendiriyor; jeolojik birimi ve havzanın tahsis durumunu netleştiriyoruz. Debi ihtiyacını hesaplayıp buna uygun kuyu tasarımı ve hedef derinlik için gerekirse rezistivite ölçümü yapıyoruz. Teklifimiz delgi, teçhiz, inkişaf ve pompaj testini ayrı kalemler halinde yazılı içerir. Ruhsat sürecini yürütüyor, belge sonrası sondajı yapıyor, kuyu logunu tutuyor ve pompaj testiyle sürdürülebilir debiyi belgeleyerek teslim ediyoruz. İstenirse pompa, depo ve sulama hattı entegrasyonunu da planlıyoruz. Sürecin bütünü su sondajı hizmetimiz sayfasında.

Polatlı’da sulama kuyusu

Ova jeolojisine uygun derinlik ve debide tarımsal sulama kuyuları açıyoruz.

Su Sondajı Hizmetimiz